کوگیتو و تاریخ جنون

کتاب کو گیتو و تاریخ جنون اثر میشل فوکو

فوکو نشان می‌دهد جنون در قرون وسطی بخشی از زندگی روزمره بود؛ دیوانگان آزادانه در جامعه می‌زیستند و «کشتی دیوانگان» نماد سفر آن‌ها به ناشناخته‌ها می‌شد. رنسانس دیوانگی را به‌عنوان «حکمت» دید، اما کلاسیک قرن ۱۷ با حبس بزرگ (۱۶۵۶) دیوانگان را از جامعه جدا کرد و آسایشگاه‌ها ساخت؛ جایی که «دیوانه» در برابر «عاقل» تعریف شد.

تحولات کلیدی

✅ قرون وسطی: جنون بخشی از تجربه انسانی؛ دیوانه «سخن‌گوی الهی».

✅ رنسانس: دیوانگی به وهم و تخیل خلاق بدل شد.

✅ کلاسیک: جداسازی دیوانه‌ها از فقرا؛ تولد روان‌پزشکی و «پزشکی روح».

✅ عصر مدرن: جنون به بیماری بدل شد و درمان به کنترل اجتماعی.​

فوکو با دریدا مناظره‌ای بر سر دکارت و «کوگیتو» (فکر می‌کنم، پس هستم) دارد؛ جایی که فوکو طرد فلسفی جنون را نقد می‌کند و دریدا پاسخ می‌دهد. کتاب شامل «حبس بزرگ»، «کوگیتو و تاریخ جنون» (دریدا)، «پاسخ به دریدا» و «تن من، این کاغذ، این آتش» (فوکو) است؛ گفتگویی درباره قدرت، دانش و مرز عقل/جنون.

مناسب دانشجویان فلسفه، جامعه‌شناسی، روان‌شناسی و تاریخ؛ اثری کلاسیک (۱۹۶۱، ویرایش کامل ۱۹۷۲) که شیوه تفکر درباره طرد اجتماعی را دگرگون کرد.