| نویسنده | رابرت ام.ساپولسکی |
|---|---|
| مترجم | عرفان شیرمحمدی |
| ناشر | نشر نوین توسعه |
| موضوع | روانشناسی |
| قطع | رقعی |
| نوع جلد | زرکوب |
| نوبت چاپ | 4 |
| تعداد صفحه | 784 صفحه |
| زبان نوشتار | فارسی |
کتاب رفتار؛ بررسی زیستشناختی بهترین و بدترین رفتارهای انسان (Behave) نوشته رابرت ام. ساپولسکی، عصبشناس و زیستشناس برجسته آمریکایی، یکی از جامعترین آثار در زمینه علوم اعصاب، روانشناسی، زیستشناسی تکاملی و رفتار انسان است. این کتاب با ترجمه عرفان شیرمحمدی توسط نشر نوین توسعه منتشر شده و تلاش میکند به یکی از بنیادیترین پرسشهای علوم انسانی پاسخ دهد: چرا انسانها آنگونه که رفتار میکنند، رفتار میکنند؟
ساپولسکی برای پاسخ به این سؤال، به یک عامل واحد مانند ژنتیک، محیط یا تربیت اکتفا نمیکند. او نشان میدهد که هر رفتار انسانی حاصل تعامل دهها عامل است؛ از فعالیت نورونها و هورمونها در چند ثانیه قبل از یک تصمیم گرفته تا تجربیات دوران کودکی، ویژگیهای ژنتیکی، فرهنگ، ساختارهای اجتماعی و حتی روند تکامل انسان در طول هزاران سال. به همین دلیل، کتاب تصویری چندبعدی از رفتار انسان ارائه میدهد و از سادهسازیهای رایج فاصله میگیرد.
یکی از ویژگیهای برجسته کتاب، شیوه تحلیل هر رفتار است. ساپولسکی برای مثال اگر بخواهد پرخاشگری، همدلی یا یک تصمیم اخلاقی را بررسی کند، تنها به آنچه در لحظه وقوع اتفاق میافتد نمیپردازد؛ بلکه زنجیرهای از عوامل را بررسی میکند: چند ثانیه قبل چه اتفاقی در مغز رخ داده است؟ چند ساعت قبل چه هورمونهایی ترشح شدهاند؟ دوران کودکی فرد چه تأثیری داشته است؟ فرهنگ جامعه چه نقشی ایفا کرده و در نهایت، تکامل انسان چگونه زمینه شکلگیری چنین رفتاری را فراهم کرده است. این نگاه لایهلایه، مهمترین نقطه تمایز کتاب با بسیاری از آثار روانشناسی عمومی است.
بخش مهمی از کتاب به موضوع اراده آزاد، تصمیمگیری و مسئولیتپذیری اختصاص دارد. ساپولسکی با استناد به پژوهشهای علوم اعصاب، این ایده را بررسی میکند که بسیاری از فرایندهای مغزی پیش از آگاهی ما آغاز میشوند. او بدون ارائه پاسخهای قطعی، خواننده را به بازنگری در برداشتهای رایج درباره اختیار، مسئولیت اخلاقی و قضاوت درباره دیگران دعوت میکند.
موضوع دیگری که جایگاه ویژهای در کتاب دارد، استرس است؛ حوزهای که ساپولسکی سالها روی آن پژوهش کرده است. او توضیح میدهد استرس مزمن چگونه بر مغز، سیستم ایمنی، تصمیمگیری، حافظه و روابط اجتماعی اثر میگذارد و چرا فشارهای روانی طولانیمدت میتوانند رفتار انسان را به شکل محسوسی تغییر دهند. این توضیحات تنها به مباحث نظری محدود نمیشوند و با مثالهایی از زندگی روزمره و پژوهشهای علمی همراه هستند.
ساپولسکی همچنین موضوعاتی مانند خشونت، تعصب، همکاری، همدلی، اخلاق، نابرابری اجتماعی و تأثیر فرهنگ بر رفتار را بررسی میکند. او تلاش میکند نشان دهد که هیچیک از این پدیدهها را نمیتوان صرفاً با یک عامل زیستی یا اجتماعی توضیح داد و برای درک آنها باید مجموعهای از عوامل را همزمان در نظر گرفت.
از نظر سبک نگارش، رفتار با وجود حجم زیاد و مباحث تخصصی، کتابی خوشخوان محسوب میشود. نویسنده با استفاده از طنز، مثالهای واقعی، روایتهای علمی و زبان روان، مفاهیم پیچیده علوم اعصاب را برای مخاطبان غیرمتخصص نیز قابل فهم کرده است. ترجمه عرفان شیرمحمدی نیز در انتقال اصطلاحات علمی و حفظ روانی متن عملکرد قابل قبولی دارد و به گفته بسیاری از خوانندگان، پانوشتهای مترجم در فهم بهتر مفاهیم تخصصی نقش مؤثری ایفا میکنند.
البته باید توجه داشت که رفتار کتابی مقدماتی یا خودیاری نیست. حجم زیاد مطالب، استناد گسترده به پژوهشهای علمی و پرداختن به مباحثی مانند عصبشناسی، غدد درونریز، ژنتیک، تکامل و روانشناسی باعث شده مطالعه آن به تمرکز و حوصله نیاز داشته باشد. اگر به دنبال راهکارهای سریع برای تغییر رفتار یا افزایش انگیزه هستید، این کتاب احتمالاً انتخاب مناسبی نخواهد بود؛ اما اگر میخواهید درکی عمیق و مبتنی بر شواهد علمی از رفتار انسان به دست آورید، رفتار یکی از ارزشمندترین منابعی است که میتوانید مطالعه کنید.
این کتاب بیش از همه برای دانشجویان و علاقهمندان علوم اعصاب، روانشناسی، علوم شناختی، پزشکی، زیستشناسی، فلسفه ذهن و علوم اجتماعی مناسب است. همچنین مدیران، مربیان، پژوهشگران و هر کسی که میخواهد رفتار انسان را فراتر از کلیشهها و برداشتهای سادهانگارانه درک کند، از مطالعه این اثر بهره خواهد برد.
رابرت ام. ساپولسکی (Robert M. Sapolsky)، عصبشناس، نخستیشناس و نویسندهی آمریکایی است. او استاد دانشگاه استنفورد است و به خاطر تحقیقاتش بر روی استرس و تأثیرات آن بر مغز و بدن شهرت دارد. ساپولسکی در آثار خود با ترکیبی از طنز، دانش عمیق و داستانگویی جذاب، مفاهیم پیچیدهی زیستشناسی رفتار انسان را برای عموم مردم توضیح میدهد. او به بررسی این موضوع میپردازد که چگونه ژنها، هورمونها و محیط، رفتار ما را شکل میدهد.
هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.