مینوی خرد

کتاب مینوی خرد اثر احمد تفضلی

مینوی خرد (دادستان مینوی خرد) اندرزنامه زرتشتی به زبان پارسی میانه از اواخر دوران ساسانی است؛ مجموعه‌ای از ۶۲ پرسش حکیمانه «دانا» از روح عقل (مینوی خرد) درباره آفرینش، اخلاق و معاد.

این اندرزنامه زرتشتی به صورت دیالوگ میان «دانا» و «مینوی خرد» (روح عقل الهی) نگاشته شده و حکمت دینی ساسانی را بدون هیچ نشانه‌ای از واژگان یا ساختارهای زبان پارسی نوین بازتاب می‌دهد. احمد تفضلی (۱۳۴۸ واژه‌نامه، ۱۳۵۴ ترجمه) با تعلیقات دقیق و به‌کوشش ژاله آموزگار، آن را برای پژوهشگران و عموم خوانندگان فارسی‌زبان قابل دسترس کرده. اشاره به نبردهای ایرانیان با ترکان و رومیان، اصالت تاریخی متن پهلوی را نشان می‌دهد.

محتوای کتاب در موارد زیر خلاصه می‎شود:

• آفرینش و جهان: خیر و شر، خلقت انسان و طبیعت
• اخلاق و زندگی: پارسایی، توانگری، شادی و غم، طبقات اجتماعی
• معاد و سرنوشت: برزخ، بهشت، دوزخ و رستاخیز
  هر فصل پرسش‌وپاسخ کوتاهی است که نکات اساطیری و فلسفی را موشکافی می‌کند؛ سبکی فشرده و عمیق مانند دیگر متون پهلوی.​

مینو خرد مناسب علاقه‌مندان به ایران باستان، زرتشتیت و متون کهن پهلوی؛ پژوهشگران تاریخ، دانشجویان ادبیات پارسی و جویندگان حکمت ساسانی و اثری مرجع برای درک ریشه‌های خرد ایران است.