کاندید یا خوش باوری

کتاب کاندید یا خوش باوری اثر ولتر

کتاب «کاندید یا خوش‌باوری» (Candide ou l’optimisme)، رمان فلسفی کلاسیک ولتر با ترجمه محمود گودرزی از نشر افق، شاهکار طنز تلخ قرن هجدهم است که در سال ۱۷۵۹، تنها سه روز پس از زلزله لیسبون، نگاشته شد.

کاندید، جوان ساده‌لوح تربیت‌شده در قصر بارون وستفالینگ، مرید استاد پانگلوس (طعنه به لایبنیتس) است که می‌آموزد «ما در بهترین جهان ممکن زندگی می‌کنیم»؛ بوسه دزدکی از کونگانده (خواهر بارون، بینی گنده!) او را تبعید می‌کند و سفری پرماجرا آغاز می‌شود: ارتش پروس، شلاق، زلزله لیسبون، تفتیش اسپانیا، برده‌داری، الدورادو آرمان‌شهر، خیانت کشیشان، جنگ عثمانی و دیدارهای پی‌در‌پی با مردگان زنده‌شده.

نقد فلسفی و پایان‌بندی

ولتر با اغراق سوررئال، خوش‌بینی متافیزیکی را مسخره می‌کند: همه مصیبت‌ها «بهترین» تلقی می‌شوند؛ کاندید در نهایت با کونگانده زشت‌شده، پانگلوس بی‌دست‌وپا و مارتین (مترجمان بدبین) مزرعه‌ای کوچک می‌کارد و به ضرب‌المثل معروف می‌رسد: «باید کشت، نه تفلسوف کرد» (Il faut cultiver notre jardin) – عمل‌گرایی واقع‌بینانه بر ایدئولوژی.

کوتاه (۹۶ صفحه)، ریتم تند، طنز سیاه؛ ضروری برای فلسفه، روشنگری و ادبیات جهان – ترجمه گودرزی روان و وفادار است.