دفترچه ممنوع

کتاب دفترچه ممنوع اثر آلبا د سس پدس

دفترچه ممنوع (Quaderno proibito)، رمان ماندگار آلبا د سس پدس – نویسنده و روزنامه‌نگار کوبایی–ایتالیایی (۱۹۱۱–۱۹۹۷) – است که با نگاهی جسورانه به زندگی درونی زنان ایتالیایی پس از جنگ جهانی دوم می‌پردازد. د سس پدس، دختر سفیر کوبا در ایتالیا و مبارز ضدفاشیست (زندانی در ۱۹۳۵ و ۱۹۴۳)، در آثارش زنان را با ذهنیت بالا و قضاوت‌گر خلق می‌کند و دفترچه ممنوع نمونه‌ای برجسته از این سبک است. ترجمه بهمن فرزانه از نشر لیوسا، این روایت را با نثری روان و تأثیرگذار به پارسی آورده و برای خوانندگان علاقه‌مند به فمینیسم ادبی، انتخابی ایده‌آل است.

خلاصه داستان

داستان از زاویه والریا، زنی ۴۲ ساله روایت می‌شود که پس از ۲۲ سال زندگی مشترک با میشل (کارمند بانک و نویسنده فیلمنامه)، ریکاردو (۲۱ ساله، دانشجوی حقوق عاشق مارینا) و میرلا (۲۰ ساله، کارآموز وکالت که با وکیلی ۳۵ ساله ازدواج می‌کند)، دفترچه‌ای مخفی می‌خرد تا خوشی‌هایش را ثبت کند. اما دفترچه به آینه‌ای برای افکار پنهان، تنش‌ها و تردیدها بدل می‌شود: والریا از فداکاری بی‌پایان خسته است، احساس می‌کند فرزندان قدرش را نمی‌دانند، میشل دور می‌شود و خودش در میان نسل مادر سنتی و دختر مدرن گم شده.
حوادث خانوادگی (عشق ریکاردو به مارینا، ازدواج میرلا با مرد مسن‌تر، خستگی میشل از کار) والریا را درگیر می‌کند، اما او ناتوان از تغییر است. والریا می‌نویسد: «حادثه وقتی به صورت کلمه درمی‌آید، از واقعیت خود خیلی زشت‌تر می‌نماید». دفترچه نماد ترس از حقیقت درونی، از دست رفتن جوانی و تنهایی مادر فداکار است.

مخاطبان کتاب

مناسب علاقه‌مندان به رمان‌های زنانه، فمینیسم ادبی، زندگی روزمره پساجنگی و کاوش روان‌شناختی است. مادران، زنان میانسال و خوانندگان آثار د سس پدس (مثل «از طرف او») از این روایت ملموس و تأمل‌برانگیز – که حکایت مادران ایرانی هم هست – لذت خواهند برد. اثری کوتاه اما عمیق درباره خودفریبی، عشق خانوادگی و هویت زنانه.